Uydu dünyası DERGİSİ (UYD): Bu pazarda hangi şirketler yer alıyorlar? Sizin konumunuz nedir?
Zafer KÜÇÜKATEŞ (Z.K): Pazarın en önemli oyuncuları DEXAR Multimedya ve Telekomünikasyon, Comsat iletişim Hiz., SATKO Telekomünikasyon Hizmetleri ve PLENEXİS pazarın %80’lik kısmı DEXAR ve COMSAT arasında paylaşılmaktadır. Uydular üzerinden Telekomünikasyon hizmetlerinin Türkiyede’ki pazar hacminin yaklaşık 40-50 milyon $ civarında olduğu tahmin edilmektedir. DEXAR mobil uydu hizmetleri hariç uydular üzerinden teknolojinin ve regülasyonların izin verdiği tüm telekomünikasyon hizmetlerini Türkiye, Avrupa, Hazar bölgesi ülkeleri ve ortadoğu ülkelerinde verebilmektedir. Özetle DEXAR, iki yönlü her türlü data haberleşmesi ve digital yayın (görüntü,ses,veri)aktarımı için hızlı ve güvenilir çözümler sunmakta ve her türlü IT aplikasyonuna genişbant erişim imkanı sağlamaktadır. Hedefimiz Türkiye marketinde uydu haberleşmesi çözümleri sunan lider şirket olmak ve akibinde uluslararası bölgesel aranılan bir işletmeci olmaktır.

(UYD): Pazar nasıl gelişmeye başladı?
(Z.K):Uydu haberleşme sistemleri, 1970’li yıllarda uzak mesafe ve kıtalararası telefon ve TV haberleşmesinde kullanılırken, fiber Optik kablodaki gelişmeler neticesinde 1980’li yıllardan itibaren yavaş yavaş uluslararası telefon haberleşmesindeki ticari önemini kaybederek daha çok TV yayıncılığı alanına kaymıştır. Son yıllarda uydu kullanıcı teçhizatlarının iyice ucuzlayıp teknolojinin tak çalıştır tipi cihazlara doğru gitmesi,uydu haberleşme sistemlerinin başta Internet kullanımı olmak üzere diğer her türlü genişbant erişim hizmetlerinde önemli bir yol oynayacağını işaret etmektedir. Bu teknolojideki gelişmeler artık uydu kullanıcı terminallerini evde bireysel olarak kullanılabilir veya taşınabilir hale getirmiştir. Bu alanda yakın gelecekte beklenen en önemli atılım ise Ka bandının yaygın olarak kullanılmaya başlaması ve servislerin iyice ucuzlaması olacaktır.

(UYD): Bu alanda DEXAR tarafından verilen hizmetler nelerdir?
Z.K):( Vestel şirketler grubu’nun haberleşme ve IT teknolojileri konusunda faaliyet gösteren bir şirketi olan DEXAR’ın sözkonusu data iletişimi çözümleri hizmet olan kurumlara ekonomik ve güvenilir bir alternatif sağlamaktadır. Örneğin karasal hatların sağlanamadıgı, hız olarak yetersiz kaldığı yada geçiçi kullanım ihtiyaçlarının doğduğu durumlarda muskmelon ve ekonomik bir iletişim çözümü olan BOB (Bandwidth on Demand) servisi, “kullandığın kadar öde” prensibiyle istenilen hızda ve zamanda uydu hattı tesis edilebilmektedir. DEXAR’ın sözkonusu bu servisi sayesinde şirketlerin şubelerine data,ses ve görüntü aktarımı istedikleri zaman, istedikleri hızda ve istedikleri yerde 64 Kbps’dan 2 Mbps’a kadar değişen hızlarda sağlamaktadır. Bu servis özellikle bankaların data konsantrasyon noktalarının veya şirketlerin görev-kritik devrelerin bir merkeze getirilmesinde noktalar arasında tesis edilmiş karasal bir devre mevcut olsa dahi, yanlızca uydu sistemlerinin garanti edebildiği %99.9’luk kullanabilirlik (availability) avantajı nedeni ile asıl veya yedek devre olarak yaygın olarak talep edilmektedir. Sözkonusu bu uygulamaya örnek olarak KOÇBANK,TEB ve DENİZBANK kullanımları örnek gösterilebilir. Bu tür görev-kiritik servislerin Premium kalitesiyle ve müşterinin her istediği anda sunmak için güvenilir uydu terminal cihazlarına 7*24 saat süren müşteri ve operasyon hizmetlerine hepsinden de önemlisi yeteri kadar garanti edilmiş uydu band genişliğine sahip olunması gerekmektedir. DEXAR bu konuda sektörde lider, güvenilir ve garantili band genişliği Ile sürekli ve uzun dönemli hizmet taahütüne girebilen şirkettir. DEXAR’ın uzmanlaştığı diğer bir alan ise genişbant Internet dahil çeşitli multimedya aplikasyonlarına erişim için genişband erişim hizmetlerini uydular üzerinden sağlamasıdır. Bu tür servislerden en çok bilineni ise hızlı Internet ve uzaktan eğitimdir. Bankalar, üniversiteler, çeşitli eğitim kurumları ve kurumsal şirketler eğer geniş bir coğrafi alanda çalışıyorsa, kendi personeline veya öğrencisine sınıfa vereceği bir eğitimin yol, konaklama ve harcırah gibi masrafları, eğitim verilmesi sırasında ortaya çıkan iş gücü veya üretim kaybı maliyetlerini azaltmak ve hedefe topyekün ulaşmak amacı ile DEXAR’ın IP bazlı video, ses ve görüntü iletme imkanını sunan IP multicast platformunu uzaktan eğitim amacı ile kullanmaktadırlar. DEXAR‘ın uzaktan eğitim platformu klasik bir sınıf ortamını en iyi şekilde uzağa taşıyabilen, zenginleştirilmiş eğitim içeriğini istenilen her noktaya iletebilen bir altyapıdır. Bu genişbant uydu platformu uzaktan eğitim amacı ile kullananlara örnek olarak ise Ahmet Yesevi Bahçeşehir Üniversitesi, Uğur Dersaneleri.çeşitli bankacılık uygulamaları ve yabancı dil eğitimlerini sayabiliriz. Uydu üzerinden hızlı Internet kullanımı ise gerek bireysel gerekse de KOBİ’ ler tarafından DEXAR tarafından gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Bu konudaki DEXAR’ın yeni yatırımı olan daima devrede, iki yönlü,tak-çalıştır uydu terminalleri çok yakında ekonomik olarak küçük ve orta ölçekli şirketlerin kullanımına sunacaktır. “BENCE ÜLKEMİZ UYDU PROGRAMI İÇİN TEHLİKELİ SAYILABİLECEK EN ÖNEMLİ GELİŞME UYDU İŞLETMECİLİĞİNİN YENİDEN DEVLETLEŞTİRME GAYRETLERİDİR.”

(U.D.): Pazardaki oyuncu sayısının artması söz konusu olabilir mi?
(Z.K.): Ülkemizdeki telekom piyasanın liberalleşmesi sürecinde elbette bu mümkün. Oyuncu sayısının artmasının piyasanın derinliğinin artmasını sağlayacağı ve rekabetin getireceği özen nedeni ile gayet olumlu olacağı düşüncesindeyim. Bununla birlikte düzenleyici otorite tarafından bu sürecte verilecek uydu telekomünikasyon hizmetleri ruhsatların yanlızca para ile satın alınabilen bir belge olmasının ötesinde bir anlamının olması, birkaç on yıl geçtikten sonra sayısal çokluktan ziyade uluslararası rekabet edebilen kuruluşlar olarak hayatta kalabilmesinin diğer koşulları ayrıca tartışılmalıdır.

(U.D.):Sektörün geleceği hakkındaki öngörüleriniz neler? TT’nin özleştirilmesi vb. gelişmeler uydu hizmetleri sektörünü nasıl etkileyecek?
(Z.K.): Ülkemizin uydulara önemsenecek miktarda bir yatırım yapmış olması, devlet politikası olarak da uydu haberleşme sistemlerine verilen önemi göstermektedir. Uydulara çok büyük altyapı yatırımları yapmış olan Türk Telekom, sayısal TV’ye hızlı geçis nedeni azaltmaya başlayan uzay kesimi talebini 1990’lı yıllardan once görerek tekel koşullarını ve kanunları biraz zorlayarak ülkemiz uydu yer hizmetleri pazarını çeşitli yapay modeller bularak liberalize etmeye ve kendi uzay kesmi satış faliyetlerini genişletmeye çalışmıştır. Bu çabaların sonradan regülasyon olarak desteksiz kalması ve tekelden gelen yüksek royalty bedelleri nedeni ile, bu alana ülkemizde ciddi yatırım yapan çok az sayıda özel kuruluş yeterince güçlü olamamıştır. Uzun çalışmalardan sonra Telekomünikasyon Kurumu’nun 4 Şubat 2002 tarihi itibari ile özel kuruluşlara lisanslar vermeye başlaması sektörümüzde bir dönüm noktası olarak değerlendirilmekle beraber, regülasyonlar henüz sektörün önüne açabilecek ve bizleri yakın bölgemizde uluslararası işletmeci yapabilecek esneklikte değildir. Ülkemizdeki telekom setörünün liberelleşme sürecinden uydu telekomünikasyon hizmetleri de muhakkak olumlu etkilenecek, uluslararası uydu operatörleri pazarda daha etkin ve daha rekabetçi fiytlarla yer alacak ve regülasyonlardaki bazı eksiklikler ile yanlış anlamlar giderilecek işletmecilerin önü açılacaktır diye umuyoruz. Bence ülkemiz uydu programı için tehlikeli sayılabilecek en önemli gelişme uydu işletmeciliğinin yeniden devletleştirme gayretleridir. Sınır tanımaz özelliği ile telekomünikasyon sektöründeki rekabete açık alan olan uydu işletmeciliğinin güvenlik ve askeri gerçekler nedeni ile yeniden devletleştirmeye çalışılması, ülkemizde 15-20 yıldır sürdürülen ve bence başarılı olarak değerlendirilebilecek ticari uydu proğramının sonunu getirebilecektir.

(U.D.): DEXAR’ın hedefi nedir?
(Z.K.): DEXAR; data transferi, genişbant sunma, IT aplikasyonlarına erişim sağlama ve taşıyıcı olma öncü görevini devam ettirerek ülkemiz telekom hizmetlerinin sebestleşmesine kadar yasal olarak yapılabilecek tüm telekom işlerini lisansı çerçevesinde yaparak, serbestleşme sonrası için bu sektörün tecrübeli bir oyuncusu olarak ülkemiz ve yakın bölgesinde alternatif bir telekom operatörü olmayı hedeflemektedir.

ç Basın Özetleri
ç Ana Sayfa